Skip to content

Wyjątkowy medal na 90. rocznicę powstania współczesnego wizerunku Orła Białego

by Skarbnica Narodowa on Listopad 7th, 2016

Orzeł Biały – wraz z hymnem oraz barwami narodowymi stanowi symbol polskiej państwowości, niepodległości i dumy narodowej. Gdy niemal 100  lat temu Rzeczpospolita odzyskała wolność po 123 latach zaborów, Orzeł Biały w koronie stał się oficjalnym godłem narodowym. W przyszłym roku świętować będziemy 90. rocznicę powstania współczesnej jego postaci. Dokładnie w 1927 roku Sejm II Rzeczpospolitej ustanowił godłem narodowym wizerunek Orła Białego według projektu profesora Zygmunta Kamińskiego.

Orzeł Biały Skarbnica Narodowa

Choć obecna postać Orła jest mocno zakorzeniona w świadomości każdego Polaka jako najważniejszy symbol narodowy, należy pamiętać, że jego wygląd na przestrzeni wieków bynajmniej nie był niezmienny. Istnieje wiele hipotez tłumaczących, dlaczego to właśnie symbolika orła znajduje w historii polskiej państwowości szczególne miejsce. Każdy zna oczywiście legendę o Lechu, Czechu i Rusie. Głosi ona, że podczas postoju w okolicach Poznania Lech ujrzał na niebie majestatycznego białego orła rozpościerającego skrzydła na tle czerwonego od zachodzącego słońca nieba. Postanowił wtedy osiąść właśnie tam, gdzie orzeł miał swoje gniazdo, a samego ptaka umieścić w swym herbie.

Historycy nie uznają jednak legendy za wiarygodne źródło informacji dotyczących początków polskiej państwowości. Według naukowych ustaleń symbolika orła przywędrowała do polskich plemion najprawdopodobniej z Rzeszy Niemieckiej kontynuującej tradycje Cesarstwa Rzymskiego, w którym to orzeł często przedstawiał boga Jowisza. Wizerunek polskiego orła był następnie modyfikowany – jego cechy charakterystyczne zapożyczone zostały od kilku różnych gatunków rodzimych ptaków drapieżnych z rodziny jastrzębiowatych.  Do cech tych należą przede wszystkim: zagięty dziób, ostre szpony oraz wyraźnie wyodrębnione lotki skrzydeł.

Orzeł Biały Skarbnica Narodowa

Pierwsze doniesienia o wykorzystaniu symbolu orła w polskiej historii dotyczą denarów Bolesława Chrobrego, pochodzących z ok. 1000 roku. Po raz pierwszy w roli herbu orzeł wystąpił natomiast dopiero koło 1222 roku na pieczęci konnej Kazimierza opolsko-raciborskiego. Następnie coraz więcej polskich książąt przyjmowało znak orła w swoich herbach. Orzeł w koronie pojawił się po raz pierwszy około 1282 r. na pieczęci bytomskiego księcia Kazimierza II. Wkrótce wszyscy liczący się władcy dzielnicowi koronowali swoje orły. Zmiana ta bywa odczytywana jako symbol ich królewskich, zjednoczeniowych ambicji.

Rosnące wpływy renesansu nadały orłom Jagiellonów mocniej stylizowaną formę, a zastąpienie gotyckich tarcz herbowych kartuszami o fantazyjnych kształtach spowodowało zmianę sylwetki orła. W późniejszych latach tułów orła musiał zostać powiększony, aby pomieścić na piersi osobiste godła królów elekcyjnych. Utrwalonym na czas trwających 123 lata zaborów wizerunkiem orła był ten używany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Ozdobione nim monety stały się nostalgicznym obiektem kolekcjonerskim. Pod obcym panowaniem herb ten utrzymał się w heraldyce miast i regionów Polski, zazwyczaj w połączeniu z godłem zaborcy. Odwoływały się też do niego polskie organizacje emigracyjne i powstańcze.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, chciano zachować ciągłość symboliki. Dlatego w 1919 roku godłem Polski ustanowiono orła przypominającego swym wyglądem tego z czasów stanisławowskich. Nie spotkał się on jednak z ciepłym przyjęciem. Odzyskanie niepodległości rozbudziło w Polakach tęsknotę za okresami świetności ich państwa oraz za symboliką nawiązującą do tych czasów. Dlatego coraz większą popularnością cieszyły się sylwetki orła przypominające renesansowe orły zygmuntowskie. Przyjęty w 1927 r. herb autorstwa profesora Kamińskiego stanowi nowoczesną interpretację późnorenesansowych orłów Stefana Batorego i Zygmunta Starego.

Orzeł Biały Skarbnica Narodowa

To właśnie ten wyjątkowy wzór Orła Białego ozdabia dwie wersje medalu pamiątkowego wybitego przez Skarbnicę Narodową – pierwsza o masie 2 uncji oraz druga o wadze aż 1 kilograma i imponującej średnicy 100 milimetrów! Majestatyczny wizerunek Orła II RP platerowany 24-karatowym złotem został umieszczony na medalu wykonanym z czystego srebra próby 999/1000. Z kolei uszlachetnienie powierzchni cennym rutenem nadało jej elegancki czarny połysk. Orła Białego otaczają ornamenty nawiązujące do oficjalnego wzoru pieczęci państwowej Rzeczypospolitej Polskiej z 1927 roku. Rewers medalu został ozdobiony kompozycją z napisem „Bóg – Honor – Ojczyzna”. Każdy egzemplarz medalu posiadać będzie indywidualnie nadany numer wygrawerowany na rancie. Emisja obu wersji jest bardzo ograniczona – medal o masie 2 uncji wybito w ilości 1918 sztuk, natomiast medalu kilgramowego dostępnych jest jedynie 500 egzemplarzy!

*****

Skarbnica Narodowa w mediach społecznościowych – kliknij i dowiedz się więcej:

1436967768_facebook_circle_color1436967784_google_circle_color1436967776_twitter_circle_color1443625035_Pinterstt

Comments are closed.